Veteriner.CC
 Ana Sayfa Koyun Yetiştiriciliği Koç katımı
 

Koyun Yetiştiriciliği

KOYUN YETİŞTİRİCİLİĞİ
  1. Koyunların Sınıflandırılması
  2. Damızlık seçimi
  3. Gebelik ve kuzulama
  4. Koç katımı
  5. Kuzu büyütme

Yerli Koyun Irkları

  1. Acıpayam koyunu
  2. Akkaraman koyunu
  3. Asaf koyunu
  4. Bafra koyunu
  5. Bandırma koyunu
  6. Çapar koyunu
  7. Çine Çaparı koyunu
  8. Dağlıç koyunu
  9. Gökçeada koyunu
  10. Güney Karaman koyunu
  11. Hasak koyunu
  12. Hasmer koyunu
  13. Herik koyunu
  14. Hemşin koyunu
  15. İvesi koyunu
  16. Kamakuyruk koyunu
  17. Karacabey Merinos koyunu
  18. Karayaka koyunu
  19. Kıvırcık koyunu
  20. Malya koyunu
  21. Menemen koyunu
  22. Morkaraman koyunu
  23. Norduz koyunu
  24. Ödemiş koyunu
  25. Orta Anadolu Merinos koyunu
  26. Pırlak (Pırıt) koyunu
  27. Ramlıç koyunu
  28. Sakız koyunu
  29. Sönmez koyunu
  30. Tahirova koyunu
  31. Tuj koyunu
  32. Türk Geldi koyunu

Yabancı Koyun Irkları

  1. Bizet koyunu
  2. Border Leicester koyunu
  3. Bovec koyunu
  4. Charolais koyunu
  5. Cheviot koyunu
  6. Churro koyunu
  7. Columbia koyunu
  8. Corriedale koyunu
  9. Cotswold koyunu
  10. Doğu Friz koyunu
  11. Damare koyunu
  12. Dorper koyunu
  13. DorsetDown koyunu
  14. DorsetHorn koyunu
  15. Exmoor Horn koyunu
  16. Fin koyunu
  17. Gotland koyunu
  18. Gözlüklü koyunu
  19. Gri Yüz koyunu
  20. Hampshire koyunu
  21. Han koyunu
  22. Herdwick koyunu
  23. Hissar koyunu
  24. Iceland koyunu
  25. Ile de France koyunu
  26. Jacop koyunu
  27. Kamerun koyunu
  28. Karaburun koyunu
  29. Karagül koyunu
  30. Katahdin koyunu
  31. Lacaune koyunu
  32. Langhe koyunu
  33. Leicester koyunu
  34. Lincoln koyunu
  35. Meatmaster koyunu
  36. Merinos koyunu
  37. Moorschnucke koyunu
  38. Norflok Horn koyunu Yeni içerik
  39. Ouessant koyunu
  40. Oxford koyunu
  41. Panama koyunu
  42. Persian koyunu
  43. Polwarth koyunu
  44. Racka koyunu
  45. Rambouillet koyunu
  46. Rhon koyunu
  47. Romanov koyunu
  48. Romandale koyunu
  49. Romney koyunu
  50. Rough Fell koyunu
  51. Ryeland koyunu
  52. Santa cruz koyunu
  53. Scotish Blackface koyunu
  54. Shropshire koyunu
  55. Skopelos koyunu
  56. Skudde koyunu
  57. Soutdown koyunu
  58. Suffolk koyunu
  59. Targhee koyunu
  60. Texel koyunu
  61. Tilki koyunu
  62. Wensleydale koyunu
  63. Wurttemberg koyunu
  64. Van Rooy koyunu
  65. Vendeen koyunu
  66. Zwarbles koyunu

Yabani Koyun Irkları

  1. Aoudad koyunu
  2. Mouflon koyunu
  3. Soay koyunu

KOÇ KATIMI

Koç katımı ( www.veteriner.cc )

 Koç katımı

   Koç katımı nedir? Aşım mevsiminde kızgınlık gösteren koyunun koç ile çiftleştirilmesine olayına koç katımı ya da aşım denir.

   Koç katımı nasıl yapılır? Koyun yetiştiriciliğinde serbest aşım, sınıf aşımı ve elde aşım olmak üzere üç aşım yöntemi vardır.

 Serbest Aşım

   Serbest aşım nedir? Serbest aşım nasıl yapılır? Bu yöntemde yeteri kadar koç ana sürüye salınır. Kızgınlık gösteren koyunlar herhangi bir koç tarafından aşılır. Her koçun aşıladığı koyun sayısı da değişiktir. Koçlardan biri önder duruma geçer ve daha fazla sayıda koyun aşımı yapar. Bu sırada bir koçun sürekli olarak aynı koyunu aşıladığı da gözlenir. Koçlarda başlarda çok aşım yaptığından katım sonunda aşılanan koyunların bir kısmı döl tutmayabilir. Bu nedenlerle serbest katımda diğer aşım yöntemlerine göre daha çok koç bulundurma zorunluluğu vardır.

   Serbest aşımda çoğunlukla hangi koçun hangi koyunu aştığı bilinmediğinden koça göre herhangi bir seçim söz konusu değildir. Genellikle Türkiye’de köy sürülerinde bu yöntem uygulanmaktadır.

Koç katımı ( www.veteriner.cc )

 Sınıf Aşımı

   Sınıf aşım nedir? Sınıf aşım nasıl yapılır? Bu yöntemde koyunlar vücut yapıları ve verim düzeylerine göre sınıflara ayrılırlar. Sınıflarda görülen aksaklığı düzeltebilecek nitelikte yeter sayıda koç, aşım zamanında sürüye bırakılır. Bu bir çeşit düzeltme ve bir çeşit ıslah çiftleştirmesidir.

   Bu yöntemde kuzuların babası açık olarak belli değildir. Her kuzunun babası o sınıfa verilen koçlardan birisidir. Sınıf aşımında da aşımları denetlemek bir koçun aynı koyunu çok kereler aşmasını önlemek olası değildir. Köy sürülerinde bu yöntemle genetik ilerleme sağlanabilir.

Koç katımı ( www.veteriner.cc )

 Elde Aşım

   Elde aşım nedir?  Koç ve koyunların önceden saptanan ilkeler ışığında, koyunlarda kızgınlığın gözlemlenmesi ile bir araya getirilerek çiftleştirilmesidir.

   Elde aşım nasıl yapılır? Bu yöntemde koç katımı başlamadan aşım listeleri düzenlenir. Listelerde aşım yapacak koçların ve koyunların numaraları vardır. Bir başka değişle elde aşımda hangi numaralı koyunun hangi numaralı koçla çiftleştirileceği katımdan önce belirlenmektedir.

   Koç katım mevsiminde, kızgınlık gösteren koyunları saptamak için sürüye bir arama koçu katılır. Arama koçunun karın ve kasık bölgesi çuval ya da bu iş için hazırlanmış takımlarla sarılır. Koç kızgın koyunu hızla belirler ve üzerine sıçrar. Ancak taşıdığı önlük nedeniyle aşım yapamaz. Bu şekilde kızgınlık gösteren koyun sürüden ayrılır ve aşım listesine bakılarak ona ayrılmış koç ile çiftleştirilir.

Aşım şekli

Genç koç (koç kuzu)

Ergin koç

Serbest aşım:

15 30-40
Sınıf aşımı: 30 40-60
Elde aşım: 40 60-80

Şekil: Aşım yöntemlerine göre bir koça ayrılacak koyun sayısı

Koç katımı ( www.veteriner.cc )

 Koç Katımına Hazırlık

   Koç katımına hazırlık nasıl yapılır? Yetiştirici açısından koç katımının başarısı temelde;

1-Gebe kalma oranının yüksek olmasına,

2-Koç katımı zamanın kısa sürmesine bağlıdır.

   Bu amaçla koç katımı öncesi ve koç katımında koyunlara ve koçlara uygulanacak işlemler önem kazanır. Bu işlemlerin başında bu dönemde yapılacak beslemenin niteliği önem kazanır. Koyunlara ve koçlara koç katımı öncesi ve koç katımında yapılacak ek yemleme (Flushing), kısırlığı düşürür, ikizliği artırır ve koç katımının kısa sürmesini, bir başka değişle kızgınlığın toplulaştırılmasını sağlar.

   Besleme dışında, uygulanacak işlemler arasında koyunların arasına uyarıcı koç ya da koçların salınması, aşımlarım serinlikte yapılması, koçların yaz kısırlığından kurtarılması, sevi (oynaşı) süresinin uzatılması gibi konular sayılabilir.

   Aşım dönemine geçişte koyunların arasına uyarıcı koç yada koçların salınması, kızgınlığın uygun zamanda ve toplu halde görülmesine yardımcı olur. Bu amaçla belirlenen aşım başlangıç tarihine kadar koyunlar arasına uyarıcı koçlar koyulmalıdır.

   Koyunlar ve koçlar aşım sırasında yüksek sıcaklıktan olumsuz etkilenirler. Uzun süreli yüksek sıcaklık kızgınlığın çıkışını geciktireceği gibi gebelik oranını da düşürmektedir.

   Bu nedenle yazın koyunların gece otlatılması ve aşımların serinlikte yapılması yararlıdır. Koçların da hayalarının üzerindeki yapağıların kırkılması ve serinletilmesi onları yaz kısırlığından korur, gerek aşım isteğini, gerekse sperma verimini artırır.

   Sevi (oynaşı) süresinin sperma verimi ve özelikleri üzerine olumlu etkisi vardır. Bu yüzden koçlara aşımdan önce 7–8 dakikalık bir oynaşı süresi yararlıdır.

 DERLEYEN: Vet. Hek. Hüseyin DEMİRTAŞ

 
Veteriner.CC

 

Copyright © 2007 - 2013 Veteriner.CC®
Her Hakkı Saklıdır - All right reserved