Veteriner.CC
 Ana Sayfa Hastalıklar Çiçek Hastalığı
 

Hastalıklar

Veteriner.CC Hastalıklar
  1. Agalaksia
  2. Akut rumen asidozu
  3. Apityalismus
  4. Buzağı ishalleri Yeni içerik
  5. Pityalismus
  6. Kronik rumen asidozu
  7. Şarbon (Antrax)
  8. Bakteriyel Böbrek hastalığı
  9. Brucellozis
  10. Botulismus
  11. B.S.E. (Deli Dana Hastalığı)
  12. Çiçek Hastalığı
  13. Cryptosporodiosis
  14. Coryza gangrenosa bovum (CGB)
  15. Dil Hastalıkları
  16. Diş Hastalıkları
  17. Domuz Gribi
  18. EHD - Geyik Hastalığı
  19. Enterotoksemi Yeni içerik
  20. Keçi ciğer ağrısı
  21. Kızıl ağız hastalığı (Yersiniosis)
  22. Kuduz (Rabies)
  23. Kurşun Zehirlenmesi (Plumbism)
  24. Listeriozis
  25. Mavi Dil Hastalığı (Bluetongue)
  26. Farengitis
  27. Piyeten
  28. RPT
  29. Omasum konstipasyonu
  30. Ön Mide Hastalıkları
  31. Özefagus daralması
  32. Özefagus genişlemesi
  33. Özefagus spazmı
  34. Özefagus tıkanması
  35. Özefagus yangısı
  36. Stomatitis
  37. Şap
  38. Tetanoz
  39. Toxoplasmosis Yeni içerik
  40. Tüberküloz Yeni içerik
  41. Tükrük bezinin yangısı
  42. Tükrük taşı
  43. Üç gün Hastalığı
  44. Yanıkara
  45. Yutak hastalıkları

KOYUN - KEÇİ ÇİÇEK HASTALIĞI (SHEEP POX SİSEASE)

    Koyun-keçi çiçeği, koyun ve keçilerde ateş, özelikle deri ve akciğerlerde olmak üzere hayvanların bütün vücuduna yayılan, veziküllerle (içi sıvı dolu kesecikler) karakterize öldürücü bir viral bir hastalığıdır.

 Etiyolojisi:

   Hastalığın etkeni bir virüstür. Virüs Poxviridae familyası Capripoxvirus genusunun bir üyesidir.Virus, çürümeye, asit ve alkali koşullara dirençlidir. Kuru kabuklarda yıllarca, yünde 2 ay ve bulaşık yüzeylerde 6 ay canlı kalabilir. İodofor ve klorin dioksit gibi genel dezenfektanlara duyarlıdır. Etken direkt olarak güneş ışığına maruz kaldığında kısa zamanda zararsız hale gelmektedir. Bu nedenle hastalık çıkan yerlerde aşılama yapılacağı zaman kullanılan aşıların uygulama aşamasında güneş ışığından korunması önemlidir. Virüsün çevre koşullarına dayanıklı olması hastalıkla mücadelede zorluklar oluşturmaktadır.

Çiçek Hastalığı ( www.veteriner.cc )Çiçek Hastalığı ( www.veteriner.cc )

 Klinik bulgular, Belirtiler:

   Koyun-Keçi Çiçek, deride papülo-veziküler ya da nodüler formda gözükebilen akut ya da kronik seyirli viral bir hastalıktır. Hastalığın şiddeti, virus suşuna, hayvanın yaş ve ırkına bağlı olarak değişir. 1 aylığın altındaki kuzu ve oğlaklar şiddetli generalize hastalıktan ölürler. Yaşlı hayvanlarda klinik bulgular daha az şiddetli ve ölüm nadirdir. Ölüm, çoğunlukla iç organların ve özellikle akciğerlerin enfeksiyonunu izler. Yetişkinlerde morbidite, birkaç subklinik enfeksiyon ile birlikte yaklaşık 80%, mortalite yaklaşık 50%’dir. Bir aylığın altındaki duyarlı kuzu ve oğlaklarda ise morbidite 100%’e ulaşabilir and mortalite 95% kadar yüksek olabilir. Eşlik eden PPR enfeksiyonunun varlığında mortalite oranı, 50%-90%’lara kadar çıkar. Ayrıca kötü beslenme, ağır parazitizm ve şiddetli iklimsel koşullar da mortaliteyi arttıran faktörlerdir.

Klinik olaylar, hafiften şiddetliye kadar değişir. Hastalığın inkübasyon periyodu, enfekte ve duyarlı hayvan arasındaki teması takiben 8-13 gündür. Ancak insektler tarafından mekanik bulaşmayı ya da deneysel intradermal inokülasyonu takiben 4 gün kadar kısa olabilir. Bazı Avrupa koyun ırkları, deri lezyonları gelişmeden önce akut enfeksiyon sonucu ölürler. İlk bulgular, ateş, depresyon, konjunktivitis, lakrimasyon ve rinitistir. Bu bulguların görülmesini takiben 2-5 gün içinde perineum, inguinal bölge, skrotum, meme, koltuk altları ve burun ucu gibi derinin pigmentsiz ve yünsüz kısımlarında daha kolay seçilebilen deri lezyonları gelişir.

Çiçek Hastalığı ( www.veteriner.cc )Çiçek Hastalığı ( www.veteriner.cc )Çiçek Hastalığı ( www.veteriner.cc )

 Karıştığı Hastalıklar:

   Mavi dil, PPR, Bulaşıcı ektima, paraziter pnömoni,  uyuz, böcek sinek ısırmaları, kazeöz lenfadenitis, dermatofilozis gibi hastalıklardan ayırt edilmesi gerekir.

 Teşhis:

    Beden ısısı artışı ile birlikte vücudun değişik yerlerinde papül, vezikül ve püstüllerin birbirini takip ederek ortaya çıkması, hastalığın tipik semptomu olarak kabul edilir.

   14 gün süreyle her gün CPE oluşumu yönünden kontrolleri yapılır. Virüs izolasyonu için alınan

kan örnekleri mümkün olduğu kadar çabuk ve buz içinde taşınmalıdır. Pratik olarak örnekler +4°C de 2 gün süreyle lökositler ayrılarak inokulasyon yapılıncaya kadar muhafaza edilebilir. Uzun süreli muhafaza için -20 °C kullanılabilir. Eğer doku örneklerinin alındığı yer uzak ise ve soğuk zincir yok ise % 10 gliserol + fizyolojik tuzlu su veya fosfat buffer solüsyonu veya vasat içinde nakledilir ve virüs izolasyonu için alınan biyopsi materyalinin merkezi kısmı kullanılır. Histopatolojik muayeneler için lezyonlu bölgelerden alınan doku örnekleri %10 formol solusyonu içinde muhafaza edilir. Hastalığın teşhisinde serolojik testler arasında en spesifik olanı serum nötralizasyon testidir. Buna ek olarak agar jel immunodiffizyon, ELİSA, İFAT, FAT kullanılabilir.

 Otopsi Bulguları:

   Deri lezyonlarında sırasıyla papül, vezikül, püstül ve kabuk oluşumu gözlenir. Akciğerlerde kataral pnöymoni sahaları görülür.Buralarda küçük boz renkte kazeöz nodüller vardır. Bu odakların boyu 1-2 cm , ortaları beyaz, mat ve balmumu renkli ve çevreleri kırmızıdır. Karaciğer ve böbreklerde de akciğerdekine benzer lezyonlara rastlanır. Sindirim kanalı mukozalarında hemorajik yangılar gözlenir.

Çiçek Hastalığı ( www.veteriner.cc )Çiçek Hastalığı ( www.veteriner.cc )

 Tedavi: Kesin tedavisi yoktur. Semptomatik tedavi yapılır.

 Korunma:

   Hayvanları koyun çiçeğine karşı korumada canlı ve inaktif aşılardan yararlanılmaktadır. Canlı Aşı koruyucu amaçla sonbahar mevsiminin başlarında , hastalık çıkan bölgelerde hastalığı takiben iki yıl boyunca yılda bir kez sağlam sürülerde 6-12 haftalık kuzu ve oğlaklara 0.2 ml ve 12 haftalıktan büyüklere 0.5 ml verilir. 6 haftalıktan küçük kuzu ve oğlaklara uygulanmaz. Aşı koyun ve keçilerin gebeliklerinin son 6 haftasında ve doğumdan sonraki ilk ayda hastalık çıkmayan yerlerde koruyucu amaçla yapılmamalıdır. Aşının uygulama yeri; koyun ve kuzularda koltuk altı yünsüz bölge, keçi ve oğlaklarda kuyrukta deri altı uygulanır. Bağışıklık 21 günde tam olarak oluşur, bağışıklık süresi 8 aydır.

   Hastalık ile mücadelede en önemli nokta sağlıklı sürülere koyun keçi çiçeğine yakalanmış hayvan sokmamaktır. Bu amaçla dışarıdan satın alınan koyun ve keçiler en az 21 gün süre ile karantina altında ayrı bir yerde barındırılmalı ve bu süre sonunda eğer hayvanlarda hastalık belirtisi görülmezse hayvanlar sağlıklı sürüye katılmalıdır.  Ölen hayanlar derin çukurlara kireç dökülerek gömülmeli ve hasta hayvanların bulundukları ağıllar dezenfekte edilmelidir. Hasta hayvanlar ile temasta bulunan kişiler kesinlikle sağlıklı hayvanlar ile temas etmemelidir.

 Hayvan sağlığı ve Zabıtası Yönetmeliğinde Koyun-Keçi Çiçeği hastalığı hakkında Mevzuat:

    Madde 111- Yurt içinde koyun ve keçilerde çiçek hastalığının çıktığını haber alan hükümet veteriner hekimi hastalık mahalline gelince hasta hayvanları muayene eder ve hastalık raporunu düzenler. Hayvan sağlık zabıtası komisyonu hastalık çıkış kararını alır ve hastalığı ilan eder.

  1. Çiçek hastalığına yakalanmış koyun ve keçiler ayrı bir yerde muhafaza altına alınır. Hastalıktan şüpheliler müşahede altında tutulur. Hastalığın bulaşması tehlikesi olan bütün koyun ve keçilere çiçek aşısı uygulanır.
  2. Çiçek hastalığından veya hastalık şüphesi altındaki hayvanlardan ölenler derileri ile birlikte yakılarak yahut derin çukurlara gömülmek suretiyle imha edilir.
  3. Karantina bölgesine dışarıdan hayvan girmesine ve içeriden hayvan çıkarılmasına izin verilmez. Karantina kaldırılıncaya kadar buradaki hayvanlar, yün ve derileri, hayvan yemleri ve maddeleri ile sürü köpeklerinin dışarı çıkarılması yasaklanır.
  4. Hastalıklı veya hastalıktan şüpheli hayvanlarda kullanılan her türlü alet ve malzeme dezenfekte edildikten sonra karantina bölgesi dışına çıkarılmasına müsaade edilir.
  5. Karantinaya alınan yerlerdeki hastalıktan ve bulaşmadan şüpheliler ile iyileşmiş hayvanların kapalı vasıtalarla en yakın mezbahada kesilmelerine izin verilir. Bulaşmadan şüpheli hayvanların yün, deri, tırnak ve boynuzlarının dezenfekte edilmesi zorunludur.
  6. Hastalık çıkan yerlerdeki koyun ve keçilerin 10 gün içinde kesilecekleri tespit edilmişse bu hayvanlara aşı uygulanmaz.
  7. Hastalıklı yerden izinsiz olarak çıkarılan sürüler bulunduğu yerde karantinaya alınır. Çıkaranlar hakkında kanuni işlem yapılmak üzere savcılığa müracaat edilir.
  8. Çiçek hastalığına yakalanmış hayvanlarda iyileşenler 15 gün bekletildikten sonra dezenfekte edilerek hastalıksız hayvanların yanına gönderilir.
  9. Koyun veya keçi çiçek hastalığına yakalanmış hayvanların bulundukları yerlere giren bakıcıların çıkışlarında gerekli dezenfeksiyonu yapmaları zorunludur.
  10. Hastalık çıkan yerlerdeki hayvan yemlerinin buradaki hayvanlar tarafından tüketilmesine müsaade edilir.
  11. Koyun veya keçi çiçek hastalığı sebebiyle alınan karantina tedbirleri son iyileşme veya ölümden 60 gün sonra kaldırılır.


   DERLEYEN   :  
Vet. Hek. Hüseyin DEMİRTAŞ

 
Veteriner.CC

 

Copyright © 2007 - 2013 Veteriner.CC®
Her Hakkı Saklıdır - All right reserved