Veteriner.CC
 Ana Sayfa Hastalıklar Toxoplasmosis hastalığı
 

Hastalıklar

Veteriner.CC Hastalıklar
  1. Agalaksia
  2. Akut rumen asidozu
  3. Apityalismus
  4. Bakteriyel Böbrek hastalığı
  5. Brucellozis
  6. Botulismus
  7. B.S.E. (Deli Dana Hastalığı)
  8. Buzağı ishalleri
  9. Cryptosporodiosis
  10. Coryza gangrenosa bovum (CGB)
  11. Çiçek Hastalığı
  12. Dil Hastalıkları
  13. Diş Hastalıkları
  14. Domuz Gribi
  15. EHD - Geyik Hastalığı
  16. Enterotoksemi
  17. Farengitis
  18. Kara Hastalık
  19. Keçi ciğer ağrısı
  20. Kızıl ağız hastalığı (Yersiniosis)
  21. Kronik rumen asidozu
  22. Kuduz (Rabies)
  23. Kurşun Zehirlenmesi (Plumbism)
  24. Listeriozis
  25. LSD Yeni içerik
  26. Mavi Dil Hastalığı (Bluetongue)
  27. Omasum konstipasyonu
  28. Ön Mide Hastalıkları
  29. Özefagus daralması
  30. Özefagus genişlemesi
  31. Özefagus spazmı
  32. Özefagus tıkanması
  33. Özefagus yangısı
  34. Piyeten
  35. Pityalismus
  36. RPT
  37. Stomatitis
  38. Şap
  39. Şarbon (Antrax)
  40. Tetanoz
  41. Toxoplasmosis
  42. Tüberküloz
  43. Tükrük bezinin yangısı
  44. Tükrük taşı
  45. Üç gün Hastalığı
  46. Yanıkara
  47. Yutak hastalıkları

TOXOPLASMOSİS

   Etiyoloji: Toxoplasmosis insan ve hayvanlarda Toxoplasma gondii tarafından şekillendirilen sistematik bir enfeksiyondur. Toxoplasma gondii sporozoea sınıfının Toxoplasma soyunda yer alan tek türdür. Özellikle çocuklarda doğmasal ve immun süpresif bireylerde oportunistik olarak karşımıza çıkan toxoplasmosis, dünya genelinde en sık karşılaşılan zoonoz hastalıklardan biridir.

   Bulaşma: İnsanlar ve hayvanlar sporlanmış ookistlerle kontamine gıdaları tüketmek yada kist içeren etleri çiğ veya az pişmiş olarak yemek suretiyle enfekte olurlar.

Toxoplasmosiste bulaşma esas olarak dört şekilde meydana gelmektedir:

  1. Oocystlerle horizontal bulaşma: Tek son konak olan kediler bulaşmada ana rolü üstlenirler. Dışkı ile atılan oocystlerin ağız yolu ile alınması bütün ara konaklar ve kediler için başlıca bulaşma şeklidir.

  2. Doku kistleriyle (bradyzoit) horizontal bulaşma: Ara konak ve kedilerin kistli etleri veya enfekte kemiricileri yemesiyle gerçekleşir. İnsanlarda pişmemiş veya az pişmiş kistli dokuların tüketilmesi önemli bulaşma yollarından olup, bu noktada domuz ve kuzu etleri özel önem taşır. Sığır eti kaynaklı bulaşma riski, bu hayvanlarda parazitin uzun süre canlılığını koruyamamasından dolayı düşüktür. İnsanlarda enfeksiyon kaynağı farklı kültür, yaşam ve beslenme alanları için ciddi farklılıklar gösterir.

  3. Pseudokistlerle (tachyzoit) horizontal bulaşma: Genellikle kan ve doku transplantasyonu veya çiğ süt tüketimi sonucu şekillenir.

  4. Kongenital vertikal bulaşma: Enfekte gebelerde plasenta yoluyla parazitin fötusa geçmesi şeklinde gerçekleşir.

   Köpekler T.gondii ookistlerini insanlara mekanik olarak nakletmeleri nedeni ile enfeksiyon için son zamanlarda bir risk faktörü olarak değerlendirilmektedir.

   Biyoloji: Fakültatif heteroxen bir biyolojiye sahip olan T.gondii’nin son konağı kedi ve kedigiller, ara konağı ise insan ve kedi de dahil olmak üzere 200 kadar omurgalı hayvan türüdür.

   Parazitin tek son konağı olan kediler aynı zamanda arakonakçı gibi de davranabilmektedirler. Kediler, yine kedi dışkısı ile atılmış ve tabiatta sporlanmış oocystleri, bulaşık gıda ve sularla ağız yoluyla alarak, ya da gerçek doku kisti veya pseudokist içeren, çoğunlukla kuş, kemirici gibi ara konakların etlerini yiyerek enfekte olabilmekte, ayrıca enfekte kediden doğan yavru kediler kongenital olarak enfeksiyonu annelerinden de alabilmektedirler..

   Sporlanmış oocystleri gıdalar aracılığı ile oral olarak alan insan, köpek, sığır, koyun, keçi, at, domuz gibi ara konaklarda mide pasajını takiben açılan oocystler içerisinden çıkan sporozoitler bağırsak duvarını geçerek kan ve lenf yoluna dahil olurlar ve çeşitli organ ve dokulara yayılırlar.

   Klinik (Hastalık formu): Hasta kedilerin bir çoğunda klinik semptom görmek mümkün değildir.Belirti görülebilenlerde aralıklı ateş,halsizlik,depresyon ve iştah kaybı söz konusudur.Bu bulguların dışında solunum problemleri,pankreas yangıları,lenf bezlerinde nodül oluşumu,göz problemleri,çiğneme ve yutma güçlükleri,davranış bozuklukları veya felç görülebilir.Ancak bu belirtilerin hiçbiri hastalık için spesifik değildir.Yavru ve genç kediler hastalığa daha duyarlıdır.

   İnsanlarda toxoplasmosis: İnsanda daha çok grip benzeri semptomla ortaya çıkar veya hiçbir belirti göstermez.Genellikle baş ve boyundaki lenf bezleri şişer,kas ağrısı,baş ağrısı,ateş,sinirsel bulgular ve bulanık görme gibi semptomlar ortaya çıkabilir.Hastalığın insanda en önemli etkisi hamile kadınlar üzerinedir.Hamilelik öncesi veya hamilelik sonrası Toxoplazma ile enfekte olmuş annelerden doğan çocukların büyük bir kısmı enfekte olma riskiyle karşı karşıyadır. Hamileliğin erken dönemlerinde enfekte olan annelerde düşükler görülebilir.

 Teşhis: Toxoplasmosis'in tanısı genellikle serolojik metotlarla IgG ve IgM'lerin tanımlanması esasına dayanmaktadır. Bunun için ELISA, EIA, Floresan antikor testlerinden yararlanılmaktadır.

   Toxoplasma gondii'nin direkt tanısında kan, biyopsi materyali veya doku sıvılarının farelere intraperitoneal enjeksiyonundan yararlanılabilmektedir.

S   on konak kedilerde dışkı muayenesi ile veya serolojik tanı yöntemlerinden yararlanılabilmektedir.

   Tedavi:

  1. En yakın Veteriner Hekime danışınız!

  2. Kedi ve köpeklerde sadece akut toxoplasmosisde tedavi önerilebilir.

   Korunma:

   Hastalıktan korunmak için bir aşı yoktur.Hastalığa karşı önlem almak en iyi korunma yoludur.

   İnsanlarda Korunma:

  1. Et ve sakatat grubu yiyecekler iyice pişirildikten sonra yenmelidir. Et hiçbir zaman çiğ olarak tüketilmemeli.

  2. Çıplak elle et, sakatat gibi yiyeceklere dokunulmamalı.

  3. Sebzeler iyice yıkanmalı.

  4. Kadınlar hamile kalmadan önce bir toxoplasmosis testi yaptırmalı.

  5. İmmun sistem baskı altına (uzun süre kortizon ve bazı kanser ilaçları kullanımı gibi) alınmadan önce toxoplasmosis testi de yapılmalı.

  6. Evde bakılan kedilere et ve sakatat grubu yiyecekler çiğ olarak verilmemeli.

  7. Evde kedi dışkıları günlük olarak uzaklaştırılmalı ve gömülmeli.

  8. Çocuk park ve bahçelerindeki kum havuzlarına sokak kedilerinin girmeleri engellenmeli.

  9. Hayvan yemlerinin bulunduğu yerlerde kedi bulundurulmamalı, hayvan yem ve sularına kedi dışkısı karışması engellenmeli;

  10. Et yiyen (kedi dahil) hayvanlara çiğ et ve sakatat grubu yedirilmemeli.

    Derleyen: Veteriner Hekim Bülent KUL [Kasım 2013]

 

 
Veteriner.CC

 

Copyright © 2007 - 2016 Veteriner.CC®
Her Hakkı Saklıdır - All right reserved